Παρθενώνας |  Ερέχθειο |  Προπύλαια |  Ναός Αθηνά Νίκη |  Αρρηφόριον |  Περιμετρικά Τείχη |  Διάσπάρτα Αρχιτεκτονικά Μέλη | 
Ολοκληρωμένες Επεμβάσεις |  Επεμβάσεις σε εξέλιξη |  Βράχοι Κλιτύων | 

Ολοκληρωμένες Επεμβάσεις

    Οι συνεχείς επισκευές των τειχών συνέβαλαν στη διατήρησή τους έως σήμερα. Παρόλα αυτά, δομικές βλάβες, όπως ρηγματώσεις, διάκενα και έντονες παραμορφώσεις είναι εμφανείς σε πολλές περιοχές της αρχαίας κατασκευής, όπως και στα νεώτερα επισκευασμένα τμήματα. Τα τελευταία 25 χρόνια παρακολουθήθηκε συστηματικά η κατάσταση των τειχών και επισημάνθηκαν πολλές φορές τα προβλήματα τους. Στο διάστημα αυτό διαμορφώθηκε η στρατηγική και ο προγραμματισμός μιας διεπιστημονικής αντιμετώπισης των προβλημάτων. Κύριο βάρος δόθηκε καταρχάς στην τεκμηρίωση της μορφής και της κατάστασης διατήρησης των τειχών, η οποία και θα αποδώσει το απαραίτητο υπόβαθρο πληροφοριών για την εκτίμηση και τον υπολογισμό κάθε μελλοντικής επέμβασης.

 

    Αρχικά πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες δράσεις για την προστασία του τείχους και του βράχου:

 

Αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και καθαρισμός επικαθίσεων από το σύστημα απορροής του Νοτίου Τείχους.
  
    Σκοπός της δράσης ήταν η προστασία περιμετρικού Τείχους και του υποκείμενου ασβεστολιθικού πρανούς από την καταστροφική μηχανική δράση του ριζικού συστήματος της αυτοφυούς βλάστησης, η καθαίρεση επισφαλών βραχοτεμαχίων, και η ανάδειξη της τρέχουσας κατάστασης διατήρησης του μνημείου. Η δράση αυτή απετέλεσε εξάλλου επιπλέον προϋπόθεση για την υλοποίηση της αυστηρής γεωμετρικής τεκμηρίωσης των Περιμετρικών Τειχών και του Βράχου, προκειμένου να γίνει δυνατή η εκπόνηση μελετών στερέωσης.
 
Στερέωση μικρής έκτασης σε περιοχή του Νοτίου Τείχους
 
    Στόχος της επέμβασης ήταν η αποκατάσταση δομικού προβλήματος λόγω απώλειας στήριξης λίθων της στέψης του Τείχους, στην περιοχή της Αθηνάς Νίκης.  Οι εργασίες περιελάμβαναν: λήψη μέτρων ασφαλείας για τη συγκράτηση των λίθων, καθαίρεση των επισφαλών λίθων, καθαρισμός των αρμών, ανατοποθέτηση και δομική αποκατάσταση με τσιμεντένεμα και αγκύρωση. Η αποκατάσταση υπήρξε επιτυχής και μπορεί να αποτελέσει οδηγό για αντίστοιχες μελλοντικές επεμβάσεις.  
 
Στερέωση βραχοτεμαχίων στην ΝΑ περιοχή του βραχου:
 
    Στα πλαίσια στερέωσης του βράχου της Ακρόπολης – ο οποίος συνδέεται άμεσα με τα Τείχη της Ακρόπολης αποτελώντας το γεωλογικό υπόβαθρο έδρασης τους- πραγματοποιήθηκε στερέωση κατακερματισμένων επιφανειακών βραχοτεμαχίων στη ΝΑ περιοχή του βραχώδους πρανούς με σταθεροποιητικές τσιμεντενέσεις, στραγγιστικές οπές, και βλήτρα στερέωσης (Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2008).
     Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν μια σειρά από επεμβάσεις για την ενόργανη παρακολούθηση (monitoring) δομικών βλαβών των Τειχών της Ακρόπολης. Μετά από διερεύνηση των διαφόρων μεθόδων παρακολούθησης των μικρομετακινήσεων, αποφασίστηκε ο συνδυασμός μηχανικών μεθόδων και άλλων συστημάτων καταγραφής, περισσότερο εξελιγμένων τεχνολογικά.

 

Μηχανικά ρωγμόμετρα

    Το 2004/2005 εγκαταστάθηκαν μηχανικά ακρυλικά ρωγμόμετρα για την παρακολούθηση των ρηγμάτων της νοτιοανατολικής γωνίας του Τείχους. Οι ενδείξεις τους είναι σημειακές αλλά χρήσιμες, καθώς με αξιοπιστία συλλέγονται πληροφορίες για το αν και κατά πόσο οι ρηγματώσεις είναι  «ενεργές». Οι ενδείξεις μικρομετακινήσεων στη βάση του τείχους  έως σήμερα δεν ξεπερνούν τα~2,3 δέκατα του χιλιοστού και βρίσκονται στα όρια του σφάλματος της μέτρησης.

 

Aδιάσταλτο σύρμα INVAR μεταξύ του θεμελίου του Παρθενώνα και του νοτίου τείχους

    Στα τέλη του 2005 τοποθετήθηκε υπογείως αδιάσταλτο σύρμα INVAR, για έλεγχο των μικρομετακινήσεων του νοτίου τείχους. Το INVAR είναι ένα κράμα μετάλλων απαραμόρφωτο σε θερμοκρασιακές διαβαθμίσεις. Ως σημείο αναφοράς των μετρήσεων χρησιμοποιήθηκε το ακλόνητο θεμέλιο του Παρθενώνα. Έγινε υπόγεια σύνδεση λίθου της έκτης εκ των άνω στρώσης του θεμελίου του Παρθενώνα με λίθο της ανώτερης αρχαίας στρώσης του νότιου τείχους. Το σύρμα INVAR (~22.70 μ.) πάχους 1.65 mm εγκαταστάθηκε μέσα σε σωλήνα (βρίσκεται σε βάθος ~1.30 μ. από το έδαφος) και είναι επισκέψιμο σε τρεις θέσεις από κατακόρυφα φρεάτια. Η στήριξη του στον Παρθενώνα είναι σταθερή, ενώ στο νότιο τείχος τανύζεται από αντίβαρο (10 κ.) επί τροχαλιών. Τυχόν μετακίνηση του τείχους θα εμφανίσει αλλαγή της σχετικής απόστασης στο σύστημα καταγραφής.

 

Γεωφυσικές έρευνες

    Το 2006 διεξήχθησαν γεωφυσικές έρευνες στην επιφάνεια των τειχών (ηλεκτρική τομογραφία- ραντάρ) για την διερεύνηση των μη ορατών επιφανειών του από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ, σε συνεργασία με το ΙΜΣ-ΙΤΕ. Οριζόντιες τομογραφίες και κατακόρυφες εκτελέστηκαν σε επιλεγμένες θέσεις στο νότιο τείχος. Με την σύγκριση των μετρήσεων και τη βαθμονόμηση των υλικών είναι εφικτή η διάκριση πωρολίθων- επίχωσης- βράχου- περιοχής με υγρασία. Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές, αφενός για την εξακρίβωση των περιοχών στις οποίες το τείχος και οι επιχώσεις εμφανίζουν υγρασία και αφετέρου για την εύρεση του πάχους του τείχους.

 

Τοπογραφικός έλεγχος με την χρήση των ειδικών τοπογραφικών πρισμάτων

    Το διάστημα 2006-2008 πραγματοποιήθηκε υψηλής ακρίβειας τοπογραφική παρακολούθηση στο νότιο και ανατολικό τείχος, (ακρίβεια της τάξης των πέντε δεκάτων του χιλιοστού (0.5 mm), με στόχο τον έλεγχο τυχόν μικρομετακινήσεων των τειχών σε περιοχές μεγαλύτερης σχετικά επικινδυνότητας. Η μελέτη ανατέθηκε σε εξωτερικούς συνεργάτες, μετά από δημόσιο διαγωνισμό, με την επίβλεψη από το τεχνικό γραφείο της ΥΣΜΑ. Οι μετρήσεις λαμβάνονταν μηνιαίως επάνω σε 52 ειδικά,  μόνιμα τοποθετημένα, τοπογραφικά πρίσματα στο τείχος. Με σκοπό να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή επαναληψιμότητα στις ανατοποθετήσεις του οργάνου χρησιμοποιήθηκαν δύο σταθερά βάθρα στη νότια κλιτύ της Ακρόπολης.

    Σημειωτέον πως η τοπογραφική μέθοδος είναι προς το παρόν η μόνη μέθοδος η οποία δίνει συνολική εικόνα μεγάλης περιοχής του τείχους, πολύ σημαντική για την κατανόηση της παθολογίας του και την  παρακολούθηση τυχόν εξέλιξης των βλαβών των τειχών. Η τοπογραφική παρακολούθηση σε βάθος χρόνου μπορεί να αναδείξει με μεγαλύτερη ασφάλεια τις σημερινές ενδείξεις για μικρομετακίνησεις, με περιοδικότητα μέσα στο χρόνο, όπως και η σύγκριση με τα αποτελέσματα των οπτικών ινών, τα οποία έχουν εγκατασταθεί στην ΝΑ γωνία του τείχους. Η τοπογραφική παρακολούθηση συνεχίζεται αναδιαμορφωμένη σύμφωνα με τις απαιτήσεις ένταξης της στα  δεδομένα του GIS των τειχών.

 

Αισθητήρες οπτικών ινών

    Επιπλέον, στο πλαίσιο της ενόργανης παρακολούθησης του Τείχους, τοποθετήθηκαν πιλοτικά αισθητήρες οπτικών ινών, για τη μέτρηση των αναπτυσσόμενων παραμορφώσεων λόγω μηχανικών ή θερμικών αιτιών, σε χαρακτηριστικές περιοχές του τείχους. Σημειωτέον ότι οι αισθητήρες οπτικών ινών αποτελούν την πλέον εξελιγμένη τεχνολογικά μέθοδο που αφορά σε μετρήσεις παραμορφώσεων και προσφέρουν ιδιαιτέρως υψηλή ακρίβεια μέτρησης. Οι αισθητήρες έχουν κυρίως αναπτυχθεί στη ΝΑ γωνία του καθώς και σε περιοχή του βορείου τείχους περί την επίχωση του Αρρηφορίου, όπου το τείχος παρουσιάζει έντονες παραμορφώσεις. Ήδη έχει γίνει προμήθεια δυναμικών συσκευών καταγραφής ώστε να είναι δυνατή η λήψη καταγραφών και σε περίπτωση δυναμικών φαινομένων (λ.χ. σεισμός). Συνολικά στο πλαίσιο του έργου των τειχών έχουν τοποθετηθεί 160 αισθητήρες. Η πιλοτική αυτή φάση αναμένεται να επεκταθεί στη συνέχεια σε ευρύτερες περιοχές του τείχους

    Για την ακριβή και πλήρη γεωμετρική τεκμηρίωση της υπάρχουσας κατάστασης του αρχαίου τείχους πραγματοποιήθηκε η παραγωγή ορθοφωτογραφιών σε όλο το μήκος των τειχών, η τρισδιάστατη σάρωση (3D scanning) των τειχών.

    Πέραν της χρήσης προηγμένων τεχνολογικά μεθόδων, η αυτοψία παραμένει πάντα μια ασφαλής μέθοδος, με την οποία είναι δυνατή η άμεση εκτίμηση των πλέον επιβαρυμένων περιοχών. Η πρόσβαση σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται με ένα αναρτώμενο σύστημα πλατφόρμας εργασίας δύο ατόμων. Με αυτό το μέσον γίνονται οι αποτυπώσεις της διατομής και των παραμορφώσεων των τειχών με τις παραδοσιακές μεθόδους. Οι εργασίες αυτές συνδυάζονται με την κοπή της αυτοφυούς βλάστησης, τον καθαρισμό των επικαθίσεων από το σύστημα απορροής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις βελτιώσεις στις απορροές.

2011 ΥΣΜΑ
ΥΣΜΑ
Copyright © ΥΣΜΑ 2011. All rights reserved.
Powered by orbitlab