Γεωμετρική τεκμηρίωση

Το πρώτο βήμα στη διαδικασία της αποκατάστασης ενός μνημείου είναι η ακριβής γεωμετρική τεκμηρίωσή του. Η φωτογραμμετρία είναι μία από τις ταχύτερες τοπογραφικές μεθόδους γεωμετρικής τεκμηρίωσης, που χρησιμοποιήθηκε από πολύ νωρίς για την αποτύπωση μνημείων, ιστορικών κτιρίων και συνόλων.
Η ανάγκη για την φωτογραμμετρική αποτύπωση των μνημείων και του χώρου της Αθηναϊκής Ακρόπολης διατυπώνεται ήδη από το 1975, κατά την 1η συνεδρίαση της νεοσύστατης Ομάδας Εργασίας για την Συντήρηση Μνημείων Ακροπόλεως. Ωστόσο μέχρι το 2006 για το σύνολο της Αθηναϊκής Ακρόπολης τα διαθέσιμα στοιχεία ήταν ανεπαρκή.

Η εισαγωγή ψηφιακών τεχνικών στη φωτογραμμετρία τα τελευταία χρόνια, επέφερε σημαντικές αλλαγές στα τελικά παραδοτέα και οδήγησε στη σταδιακή αντικατάσταση των γραμμικών σχεδίων από εικονιστικά προϊόντα, δηλαδή ορθοφωτομωσαϊκά και 3D μοντέλα με υφή, τα οποία αποτελούν σήμερα τα συνήθη φωτογραμμετρικά παραδοτέα, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αποτυπώσεις αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. Ο λόγος είναι σχεδόν προφανής: συνδυάζουν τη γεωμετρική ακρίβεια του σχεδίου με την οπτική-ποιοτική πληροφορία της φωτογραφίας. Έτσι η τελική εξειδικευμένη ερμηνεία και σχεδίαση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του αντικειμένου γίνεται από τον τελικό αποδέκτη, τον αρχιτέκτονα, τον πολιτικό μηχανικό,  τον αρχαιολόγο, τον συντηρητή.

Έργο πρωτοποριακό σε διεθνές επίπεδο, λόγω του μεγέθους και της δυσκολίας του, αποτελεί η «Ανάπτυξη Γεωγραφικών Πληροφοριακών Συστημάτων στην Ακρόπολη των Αθηνών», που εκπονήθηκε κατά την περίοδο 2007-2009 και χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας»  του Γ’ ΚΠΣ. Κατά την περίοδο 2012-2015, στο πλαίσιο του έργου «Συντήρηση και Αναστήλωση των Μνημείων της Ακρόπολης», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ, υλοποιήθηκε η «Μελέτη τοπογραφικών και φωτογραμμετρικών αποτυπώσεων στην Ακρόπολη των Αθηνών» με αντικείμενο την πλήρη και ακριβή γεωμετρική τεκμηρίωση τμημάτων του Παρθενώνα, των Προπυλαίων και του ναού της Αθηνάς Νίκης. Το 2015, επίσης στο πλαίσιο του έργου «Συντήρηση και αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης», εκπονήθηκε η μελέτη  «Τρισδιάστατης  σάρωσης του ναού της Αθηνάς Νίκης». Αντικείμενο του έργου ήταν η πλήρης τρισδιάστατη σημειακή σάρωση (3D Scanning) και η απεικόνιση του ναού της Αθηνάς Νίκης (εσωτερικά και εξωτερικά). Το τελικό αποτέλεσμα ήταν ένα πλήρες, ενιαίο, τρισδιάστατο μοντέλο τριγώνων με πραγματική υφή.

Κατά την περίοδο 2011-2015, πραγματοποιήθηκε από την Υπηρεσία τρισδιάστατη σάρω­ση 55 αρχιτεκτονικών μελών του θριγκού του Παρθενώνα, με στόχο την πιστή γεωμετρική τεκ­μηρίωση τους, έπειτα από τις εργασίες αποσυναρμο­λόγησης και συντήρησης και πριν την επανατοποθέ­τησή τους στο μνημείο. Τον Νοέμβριο  2017 ξεκίνησε η εκπόνηση της μελέτης «Τοπογραφικές και φωτογραμμετρικές αποτυπώσεις στον Παρθενώνα», ύστερα από διεθνή δημόσιο διαγωνισμό με ανοικτή διαδικασία. Η μελέτη αποτελεί το παραδοτέο Υποέργο 8 της Πράξης «Αναστήλωση και συντήρηση μνημείων Ακρόπολης» η οποία έχει ενταχθεί  στο  Ε.Π. «Ανταγωνιστικότητα, επιχειρηματικότητα και καινοτομία». Αντικείμενο του έργου είναι  η πλήρης και ακριβής γεωμετρική τεκμηρίωση τμημάτων του Παρθενώνα σε κλίμακα  1:20 και 1:10 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2020.

Παράλληλα, από το 2007 έως και σήμερα εκπονούνται από την Υπηρεσία φωτογραμμετρικές μελέτες σε κλίμακα 1:10 και 1:20 για τις ανάγκες των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη.